CPB en PBL pleiten voor gerichte en ‘slimme’ spitsheffing

dinsdag 30 juni, 2020

Zolang auto- of OV-kosten worden vergoed, voelen mensen geen stimulans om op een ander moment te reizen dan op het drukste stuk van de dag. Dat moet anders, stellen het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving in de studie ‘Kansrijk mobiliteitsbeleid 2020’, die vandaag is gepubliceerd.

Een effectieve manier om de drukte in de spits te verlichten zou het aanpassen van de huidige prijsprikkels zijn. Een gerichte en ‘slimme’ spitsheffing kan files tegengaan, waar een algemene of een ‘vlakke’ kilometerheffing in de uitvoering veel duurder is en grotere nadelen heeft voor de arbeidsmarkt. Maar ook met een spitsheffing, zo schrijven de onderzoekers van CPB en PBL, zal voor veel pendelaars de reistijd weliswaar korter geworden, de reiskosten nemen wel toe.

Of het thuiswerken soelaas biedt? De studie is grotendeels van voor-corona, toch is er al een gematigde groei van thuiswerken in de ramingen meegenomen. Het kan zijn dat die sterker toenemen, schrijven de onderzoekers. Thuiswerken remt wel degelijk het verkeer in de spits. Tegelijkertijd wordt het effect van de afname van het aantal woon-werkritten op de verkeersdrukte gedempt doordat met thuiswerken langere woon-werkafstanden mogelijk worden.

MaaS en autodelen

Ook aandacht in de studie voor MaaS en autodelen. De onderzoekers zien dat vooral in stedelijk gebied toenemen, vooral onder ‘early adopters’. Maar het is nog onduidelijk in hoeverre het autobezit en -gebruik hierdoor zal afnemen. MaaS en autodelen bieden nieuwe mogelijkheden, maar leiden, volgens de studie, niet noodzakelijkerwijs tot fundamenteel andere mobiliteitsopgaven tot 2040.

Naast het aanpakken van de drukte in de spits, moet mobiliteitsbeleid zich ook richten op stedelijke bereikbaarheid, verkeersveiligheid, luchtkwaliteit en de klimaatopgave. Veel ruimte daarom in de studie voor al deze onderwerpen. Waarbij bijvoorbeeld ook wordt gepleit voor fiscale prikkels voor ADAS-systemen, want die zorgen voor een positief effect op de verkeersveiligheid. Volledig autonome auto’s zullen geen serieuze rol spelen tot 2040, denken de auteurs. “Pas als het aandeel volledig zelfrijdende voertuigen op langere termijn sterk stijgt, kan dit fundamentele gevolgen hebben op het vervoersaanbod, het mobiliteitsgedrag en de verkeersafwikkeling.”

Elektrische kilometers

Tot slot elektrische auto’s. CPB en PBL vinden het moeilijke ramingen te geven voor de toekomst. Het aandeel zero-emissieauto’s in de nieuwverkopen kan toenemen tot 20 à 50% in 2030. Daarmee raamt de studie het aandeel elektrische kilometers op 14%. Maar dat aandeel is grotendeels afhankelijk van de snelheid van adaptatie, technologische ontwikkeling en kosten.

Vraag hier de volledige (lijvige) studie aan!

Categorie: Onderzoek
Labels: Centraal Planbureau, Planbureau voor de Leefomgeving